Vi khuẩn Clostridium botulinum là gì? Triệu chứng và cách phòng ngừa

29/05/2023 | 676 |
0 Đánh giá

Vi khuẩn Clostridium botulinum là một loại vi khuẩn phổ biến tồn tại trong môi trường tự nhiên và có khả năng gây nguy hiểm trong quá trình sản xuất, vận chuyển, bảo quản và sử dụng thực phẩm. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về vị trí sống của vi khuẩn này, các triệu chứng ngộ độc botulinum và cách phòng ngừa hiệu quả.

I. Vi khuẩn Clostridium botulinum

Vi khuẩn Clostridium botulinum có khả năng tồn tại trong nhiều môi trường khác nhau, và điều này làm tăng nguy cơ nhiễm độc botulinum. Một số môi trường phổ biến mà chúng có thể tồn tại:

1. Đất: Clostridium botulinum có thể tồn tại trong đất, đặc biệt là trong các khu vực có nhiều chất hữu cơ. Nếu thực phẩm được làm từ nguyên liệu lấy từ đất bị nhiễm khuẩn, vi khuẩn này có thể truyền sang sản phẩm cuối cùng.

Ví dụ: Rau quả và các loại thực phẩm tươi sống có thể tiếp xúc với đất chứa vi khuẩn Clostridium botulinum. Do đó, cần rửa sạch và kiểm tra kỹ nguồn gốc của nguyên liệu trước khi sử dụng.

2. Bụi: Clostridium botulinum có thể tồn tại trong bụi và môi trường không khí. Điều này đặc biệt quan trọng trong các nhà máy chế biến thực phẩm hoặc trong quá trình đóng gói và vận chuyển.

Ví dụ: Trong quá trình sản xuất và đóng gói thực phẩm, cần duy trì môi trường làm việc sạch sẽ và tuân thủ quy trình vệ sinh nghiêm ngặt để ngăn chặn vi khuẩn từ bụi xâm nhập vào sản phẩm.

3. Đường tiêu hóa của động vật, gia cầm và cá: Vi khuẩn Clostridium botulinum tồn tại tự nhiên trong đường tiêu hóa của một số động vật, gia cầm và cá. Do đó, thực phẩm có nguồn gốc từ các loại động vật này có thể có nguy cơ nhiễm độc botulinum.

Ví dụ: Hải sản tươi sống như cá, tôm có thể chứa vi khuẩn Clostridium botulinum. Khi tiếp xúc với những nguyên liệu này, cần đảm bảo nhiệt độ chế biến và lưu trữ thích hợp để tiêu diệt vi khuẩn.

4. Môi trường thiếu oxy và có độ axit cao: Clostridium botulinum phát triển mạnh trong môi trường thiếu oxy và có độ axit cao. Điều này thường xảy ra trong các loại thực phẩm được đóng hộp, đóng chai hoặc đóng gói kín.

Ví dụ: Thực phẩm đóng hộp như thịt đùi gà đóng hộp có thể có nguy cơ nhiễm độc botulinum nếu vi khuẩn đã tồn tại trong nguyên liệu hoặc môi trường sản xuất.

Để đảm bảo an toàn thực phẩm, cần kiểm soát môi trường và tuân thủ quy trình vệ sinh nghiêm ngặt trong quá trình chế biến, lưu trữ và vận chuyển thực phẩm.

II. Độc tố botulinum và triệu chứng ngộ độc
Độc tố botulinum là một trong những độc tố mạnh nhất mà vi khuẩn Clostridium botulinum sản xuất. Khi con người tiếp xúc hoặc ăn phải thực phẩm nhiễm độc tố botulinum, vi khuẩn này xâm nhập vào dạ dày và phát tán qua cơ thể, gây ra các triệu chứng ngộ độc.

Các triệu chứng ngộ độc botulinum có thể bao gồm:

1. Các triệu chứng thần kinh ngoại biên: Nôn, buồn nôn, nhức đầu, chóng mặt, mệt mỏi, yếu ớt, da khô.

2. Triệu chứng tiêu hóa: Đau bụng, táo bón, ít khi tiêu chảy.

3. Triệu chứng thần kinh trung ương: Không sốt hoặc sốt nhẹ, không rối loạn ý thức. Sau đó, xuất hiện triệu chứng thần kinh điển hình như liệt cơ mắt, liệt cơ vận động nhãn cầu, nhìn đôi, co thắt họng, liệt cơ thanh quản.

III. Cách phòng ngừa nhiễm độc botulinum
Phòng ngừa nhiễm độc botulinum là một phần quan trọng trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa mà chúng ta có thể áp dụng:

1. Sử dụng nguyên liệu an toàn: Trong quá trình sản xuất và chế biến thực phẩm, hãy chọn những nguyên liệu bảo đảm an toàn và tuân thủ đúng quy định về vệ sinh. Đối với thực phẩm đóng hộp, cần tuân thủ chế độ khử khuẩn nghiêm ngặt.

Ví dụ: Trong sản xuất đồ hộp, đảm bảo việc sử dụng nguyên liệu tươi, không nhiễm vi sinh vật và tuân thủ quy trình khử khuẩn đảm bảo an toàn.

2. Kiểm tra nguồn gốc thực phẩm: Chỉ sử dụng các sản phẩm thực phẩm và nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy. Tránh sử dụng các sản phẩm đã hết hạn sử dụng, bị biến dạng, hoen gỉ, không còn nguyên vẹn hoặc có mùi vị, màu sắc thay đổi khác thường.

Ví dụ: Khi mua thực phẩm đóng hộp, hãy kiểm tra ngày hết hạn và trạng thái của hộp, đảm bảo chúng không bị phồng, bẹp hay biến dạng.

3. Chế biến và lưu trữ thực phẩm đúng cách: Thực hiện ăn chín, uống sôi là quy tắc quan trọng để tiêu diệt vi khuẩn Clostridium botulinum và độc tố botulinum. Đồng thời, không nên tự đóng gói kín các thực phẩm và để kéo dài trong điều kiện không phải đông đá.

Ví dụ: Khi chế biến thực phẩm, hãy đảm bảo nhiệt độ nấu chín và đun sôi thích hợp để tiêu diệt vi khuẩn. Đồng thời, không nên lưu trữ thực phẩm trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh hoặc lưu trữ quá lâu.

4. Thận trọng với thực phẩm lên men: Với các loại thực phẩm lên men như dưa muối, măng, chả, xúc xích, cần kiểm tra kỹ quy trình lên men và tuân thủ quy định về vệ sinh.

Ví dụ: Khi chế biến các loại chả, xúc xích, hãy đảm bảo quy trình lên men được thực hiện đúng và duy trì điều kiện vệ sinh tốt.

 

Tuyệt đối không ăn đồ hộp bị phồng, dẹp, biến dạng

Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, khuyến cáo:

1. Trong sản xuất, chế biến phải dùng những nguyên liệu bảo đảm an toàn thực phẩm, tuân thủ theo đúng yêu cầu quy định về vệ sinh trong quy trình sản xuất. Trong sản xuất đồ hộp, phải chấp hành chế độ khử khuẩn một cách nghiêm ngặt.

2. Chỉ sử dụng các sản phẩm thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm đóng hộp đã hết hạn sử dụng, bị phồng, bẹp, biến dạng, hoen gỉ, không còn nguyên vẹn hoặc có mùi vị, màu sắc thay đổi khác thường.

Thực hiện ăn chín, uống sôi. Ưu tiên ăn các thực phẩm mới chế biến, mới nấu chín.

Không nên tự đóng gói kín các thực phẩm và để kéo dài trong điều kiện không phải đông đá.

Với các thực phẩm lên men, đóng gói hoặc che đậy kín theo cách truyền thống (như dưa muối, măng, cà muối...) cần đảm bảo phải chua, mặn. Khi thực phẩm hết chua thì không nên ăn.

 3. Khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc botulinum, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nếu bạn muốn mua sản phẩm để kiểm tra, đo nhiệt độ của hãng Cooper Atkins hãy liên hệ với Công ty TNHH Vật Tư Khoa Học Kỹ Thuật HTV để được tư vấn và hỗ trợ mua hàng.

Facebook: https://www.facebook.com/Thinh.htvsci1

Website của chúng tôi: https://htvlab.com/

Hotline: 0286 685 1358

Email: sales@htvsci.com


Tin tức liên quan

Bình luận